Założenia planu operacji
Problemy rolników, na które odpowiada operacja
- Szkody łowieckie – szacowanie strat metodą wizualną jest subiektywne, czasochłonne i często sporne.
- Jednolite dawki nasion, nawozów i środków ochrony roślin na całym polu, mimo dużej zmienności warunków w obrębie pola.
- Ginące zwierzęta – młode sarny i inne zwierzęta polne giną pod maszynami podczas koszenia i zbioru.
- Degradacja gleby i koszty paliwa związane z intensywną uprawą płużną.
- Bariery dostępu – technologie rolnictwa precyzyjnego są dla mniejszych gospodarstw trudno dostępne.
Rozwiązanie
Innowacją nie są pojedyncze maszyny, lecz zintegrowany, oparty na danych system uprawy konserwującej i precyzyjnej. Te same dane z nalotów służą do przygotowania zaleceń dla siewu, nawożenia naturalnego i ochrony roślin, a następnie do pomiaru efektu każdego zabiegu. Powstaje zamknięta pętla: nalot → strefy i mapy → zabieg → rejestracja dawki → pomiar → kalibracja modeli AI.
Punktem wyjścia jest istniejący prototyp platformy (VizioPoint 1.0: ortofotomapa RGB, półautomatyczny pomiar szkód, raport). Operacja obejmuje opracowanie i weryfikację nowych modułów platformy VizioPoint 2.0:
VRA-Optimizer
Wskaźniki roślinne (NDVI, NDRE), strefy pola, wykrywanie ognisk zachwaszczenia i porażenia chorobami, mapy zmiennego dawkowania nasion, obornika i środków ochrony roślin, pasy doświadczalne oraz porównanie dawki zaleconej z zastosowaną.
Wildlife-Detection
Termowizyjne wykrywanie zwierząt (np. koźląt saren) na polach i łąkach przed koszeniem lub zbiorem.
Szkody-AI
Automatyczne wyznaczanie szkód łowieckich na ortofotomapie, pomiar ich powierzchni, fotopunkty z pozycją GNSS i raport z oględzin.
Dwa warianty systemu
Wariant konwencjonalny
Siew bezpośredni lub uproszczony ze zmienną normą wysiewu, zmienne nawożenie obornikiem oraz zmienne dawkowanie herbicydów i fungicydów według map.
Wariant ekologiczny
Bez syntetycznych środków ochrony roślin i nawozów mineralnych: siew bezpośredni, zmienne nawożenie obornikiem i monitoring zachwaszczenia – w gospodarstwie z certyfikatem rolnictwa ekologicznego.
Cele
- Ograniczenie ingerencji gospodarstwa w środowisko – glebę, wodę, faunę, zużycie chemii i paliwa – przy jednoczesnym wzroście efektywności produkcji.
- Obiektywny, powtarzalny i szybszy pomiar szkód łowieckich.
- Ochrona zwierząt polnych podczas prac polowych.
- Upowszechnienie rozwiązań rolnictwa 4.0 wśród małych i średnich gospodarstw.
Planowane rezultaty
- 3 nowe technologie: (1) zintegrowana uprawa konserwująca i precyzyjna (siew bezpośredni, nawożenie naturalne i ochrona roślin według map); (2) termowizyjne wykrywanie zwierząt; (3) pomiar szkód łowieckich z wykorzystaniem AI.
- 1 metoda organizacji: zarządzanie produkcją i dokumentowanie szkód na podstawie danych z nalotów.
- System jakości: zastosowanie systemu w gospodarstwie objętym systemem rolnictwa ekologicznego.
- Operacja wpisuje się w obszar rolnictwa 4.0.
Rola partnera naukowego
Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie odpowiada za metodykę i projekt doświadczeń, nadzór nad pracami terenowymi oraz analizę wyników. Badania obejmą m.in. weryfikację stref i map zmiennego dawkowania w doświadczeniach pasowych (dawka jednolita vs zróżnicowana), ocenę skuteczności wykrywania zwierząt oraz ocenę dokładności pomiaru szkód łowieckich w porównaniu z pomiarem GNSS RTK i metodą tradycyjną.
Harmonogram (orientacyjny)
Harmonogram dotyczy etapu realizacji operacji i zależy od decyzji ARiMR w sprawie przyznania pomocy.
- 2026 – wsparcie przygotowawczeUtworzenie grupy, spotkania członków, wstępne analizy teledetekcyjne i naloty testowe, opracowanie planu operacji i uzyskanie opinii o innowacyjności.
- Etap I – 2027Metodyka badań, zakup wyposażenia, pierwsze wersje modułów, pierwszy sezon badań.
- Etap II – 2028Drugi pełny sezon badań, kalibracja modeli, dni pokazowe.
- Etap III – I połowa 2029Raport końcowy, instrukcja stosowania metody, upowszechnienie wyników.